Nakit yönetimi, işlem hazırlığının temelidir

Bir şirketin kârlılığı artarken ödeme gücü zayıflayabilir. Müşteriler daha geç ödeme yapıyor, stoklar büyüyor veya yeni yatırımlar gelir yaratmadan önce nakit gerektiriyor olabilir. Şirket satışı, satın alma ya da yatırım alma gündeme geldiğinde bu konular doğrudan işlem kararına dönüşür: işletmenin ne kadar finansmana ihtiyacı var, kâr ne ölçüde sürdürülebilir ve işlem sonunda ortakların eline ne kadar tutar geçecek?

CFO hizmetleri, günlük finansal yönetim ile bu stratejik kararlar arasında bağlantı kurar. Etkin bir finans fonksiyonu, nakdi etkileyen unsurları açıklar, yönetimin varsayımlarını sınar ve yatırımcının inceleyebileceği güvenilir veriler üretir. Bu hazırlık, alıcının veri odası talep etmesinden çok önce başlamalıdır.

1. Faaliyet sonuçlarının nakde dönüşümünü görün

İlk adım; ticari alacaklar, stoklar, tedarikçi borçları, finansal borçlar ve kullanılabilir nakdin mutabakatını sağlamaktır. Aylık raporlama, ciro artışı ile tahsilatı, muhasebe kârı ile faaliyetlerden yaratılan nakdi, düzenli giderler ile yatırım harcamalarını ayrı göstermelidir. Hangi müşteri, ürün veya projenin işletme sermayesi ihtiyacını artırdığı anlaşılmalıdır.

Her hafta güncellenen 13 haftalık nakit akış tahmini, bu görünümü bir aksiyon planına dönüştürür. Tahsilatlar, müşterilerin gerçekçi ödeme tarihlerine göre planlanır. Personel giderleri, vergiler, faiz, tedarikçi ödemeleri ve yatırım harcamaları ayrı takip edilir. Olumsuz senaryoda tahsilat gecikmesi veya satışların yavaşlaması değerlendirilir. Tahmin ile gerçekleşen sonuçların haftalık karşılaştırılması, sorunun zamanlama mı, yanlış varsayım mı, yoksa kalıcı bir kârlılık problemi mi olduğunu gösterir.

Yönetimin sorusu: En büyük müşterimiz dört hafta geç ödeme yaparsa, acil finansman bulmadan faaliyetlerimizi sürdürebilir miyiz?

2. Şirket satışı ve yatırım süreci için finansal dayanak oluşturun

Alıcılar, kârın sürdürülebilirliğini ve bu kârı üretmeye devam etmek için gereken yatırımı inceler. CFO; yönetim raporlarını muhasebe kayıtlarıyla bağdaştırır, olağan dışı kalemleri açıklar, müşteri yoğunlaşmasını ortaya koyar ve mevcut kapasiteyi koruyan harcamalarla büyüme yatırımlarını ayırır. FAVÖK düzeltmeleri belgeyle desteklenmelidir; bir giderin “tek seferlik” olarak adlandırılması, alıcının bunu kabul edeceği anlamına gelmez.

Bu hazırlık, finansal durum tespiti sırasında tutarlı yanıt verilmesini ve risklerin daha açık tartışılmasını sağlar. Önlenebilir veri revizyonlarını azaltabilir. Ancak tek başına yüksek değerleme garantisi sunmaz; ticari beklentiler, piyasa koşulları, finansman ve müzakere de sonucu belirler. PwC'nin finansal durum tespiti yaklaşımı da kâr kalitesi, net işletme sermayesi ve nakit akışını birlikte ele alır.

3. Şirket değeri ile ortaklara ödenecek tutarı ayırın

Görüşmelerde konuşulan şirket değeri, paylar için ödenecek bedelle aynı olmayabilir. Örnek bir kapanış hesapları mekanizmasında işletme değerinden net finansal borç düşülür; kapanışta teslim edilen işletme sermayesi ile üzerinde uzlaşılan normal seviye arasındaki fark da dikkate alınır. Tanımlar, kapsam dışı kalemler ve muhasebe politikaları işlem sözleşmesinde belirlenir.

Temsili örnek, milyon ABD doları: 20,0 işletme değeri − 4,0 net finansal borç − 0,5 işletme sermayesi açığı = diğer mutabık kalınan düzeltmeler, işlem giderleri ve ortakların vergileri öncesinde 15,5 pay bedeli. Bu, bir Lev işlemi veya değerleme önerisi değil, mekanizmayı anlatan basitleştirilmiş bir örnektir.

Gecikmiş alacaklar, satışı zorlaşmış stoklar ve ötelenen tedarikçi ödemeleri hem likiditeyi hem kapanış görüşmelerini etkileyebilir. CFO'nun hazırlayacağı aylık işletme sermayesi analizi, mevsimselliği ve büyümeyi yansıtmalıdır. Nakit ve borç kalemlerinin işletme sermayesinde tekrar sayılmaması gerekir; hesaplamada sözleşmedeki tanımlar esas alınır.

4. Satın alma tarafında kapanış sonrasını da finanse edin

Bir satın alma modelinde yalnızca pay bedeline bakmak yeterli değildir. İşlem giderleri, mevcut borçların yeniden finansmanı, entegrasyon, bilgi sistemleri, kilit çalışanlara yapılacak ödemeler ve ek işletme sermayesi de kaynak gerektirebilir. Beklenen sinerjiler planlanandan geç gerçekleşebilir. Kâr çarpanına göre uygun görünen bir satın alma, toplam nakit ihtiyacı hesaba katıldığında zorlayıcı hâle gelebilir.

İmza öncesinde baz ve olumsuz senaryolar çalışılmalı, taahhüt edilmiş finansman netleştirilmeli ve asgari likidite tamponu belirlenmelidir. Kapanış sonrasında ortak bir nakit raporu, ödeme yetki limitleri ve raporlama takvimi kurulması; entegrasyon maliyetlerini düzenli faaliyet sonuçlarından ayırmayı kolaylaştırır.

5. Analizi uygulanabilir bir çalışma planına dönüştürün

Önce nakit ve borç mutabakatı, alacak yaşlandırması, stok analizi ve aylık raporlama eksikleri üzerinde çalışılır. Ardından kısa vadeli nakit tahmini ile gelir tablosunu, bilançoyu ve nakit akışını birbirine bağlayan finansal model hazırlanır. İşlem gündemi varsa FAVÖK düzeltme tablosu, işletme sermayesi analizi ve düzenli bir finansal veri odası eklenir.

Model kadar sorumluluk paylaşımı da önemlidir. Tahsilat, raporlama ve finansman aksiyonlarının her biri için sorumlu kişi ve değerlendirme tarihi belirlenmelidir. Nakit tahmini; vade, satın alma, yatırım veya işlemin zamanlamasına ilişkin kararları değiştirdiği ölçüde fayda sağlar.

Lev Partners nasıl destek olabilir?

Lev Partners, CFO hizmetlerini, birleşme ve satın alma danışmanlığı ve finansal durum tespiti desteğiyle birlikte ele alır. Çalışmanın kapsamına göre nakit görünürlüğünün artırılması, finansal analizlerin hazırlanması ve işlem sürecindeki çalışma alanlarının koordinasyonunda yönetime destek veririz. ABD merkezli yapımız ve Türkiye'deki varlığımızla uluslararası bir bakış sunar, ihtiyaç duyulan alanlarda ilgili uzmanlarla çalışırız.

Şirket satışı, satın alma veya yatırım süreci mi planlıyorsunuz? Nakit ihtiyacınızı, raporlama altyapınızı ve işlem öncesi hazırlıklarınızı değerlendirmek için Lev Partners ile iletişime geçin.

İlgili kaynak: PwC — Financial due diligence. Sayısal örnek ve çalışma planı, konuyu açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.

CFO hizmetleri için görüşebileceğiniz danışmanımız

Cenk Sönmezyalçın — Lev Partners Yönetim Kurulu Danışmanı. Cenk Bey, kurumsal CFO bakış açısıyla Lev’in finansal yönetim çalışmalarına katkı sağlar. Nakit planlaması, yönetim raporlaması ve finansal önceliklerinizi kendisiyle değerlendirebilirsiniz.

CFO ihtiyaçlarınızı görüşmek için bugün bize ulaşın. Şirket yapınızı, muhasebe sistemlerinizi ve önceliklerinizi iletişim formumuzda paylaşın →.